लहान मुलांना खूप खोकला आल्यावर काय करावे?

खोकल्यामुळे मुलं त्रस्त असतील तर करा ‘हे’ जालीम घरगुती उपाय, प्रभावी व सुरक्षितही आहेत!

खोकला हा असा आजार आहे जो सामान्य जरी वाटत असला तरी खूप हैराण करू शकतो. जास्त करून लहान मुलांना खोकला लगेच जडावतो. जर हा खोकला स्वत:हून 1-2 दिवसांत कमी झाला तर चिंतेचे कारण नसते. पण जर खोकला वाढत राहिला तर मात्र गंभीर समस्या निर्माण होऊ सकते. दिवसा खोकला येणे यापेक्षा रात्रीचा खोकला येणे हे अत्यंत वाईट असते. कारण यामुळे सारखी झोपमोड होते. कमी झोप म्हणजे शरीराला कमी आराम मिळतो. ज्याचा परिणाम शरीराच्या रोगप्रतिकारक शक्तीवर दिसून येतो.

यामुळे रात्रीचा येणारा खोकला अधिक घातक मानला जातो कारण या खोकला इतर आजारांना सुद्धा आमंत्रण देऊ शकतो. तुमच्या घरात जर लहान मुल असेल आणि वारंवार तो खोकल्याने त्रस्त होत असेल, त्यामुळे त्याला रात्रीची झोप लागत नसेल तर हा लेख तुमच्यासाठी उपयुक्त ठरू शकतो कारण या लेखात आपण अशा खोकल्याचे धोके आणि त्यावरचे उपचार जाणून घेणार आहोत.

खोकला येण्याची कारणे

खोकला येण्याचे सर्वात सामान्य कारण म्हणजे संक्रमण होय. व्हायरल इन्फेक्शन जसे की सर्दी आणि ताप यामुळे खोकला येतो. एसिड रिफ्लक्स हे एक खोकल्यासाठी कारणीभूत ठरू शकते. जर एसिड रिफ्लक्स असेल तर बाळामध्ये इतर लक्षणे सुद्धा दिसून येतात. ज्यावर लक्ष देणे अनिवार्य होऊन बसते. अस्थमा सुद्धा खोकल्यामागचे कारण आहे. त्याचे निदान करणे कठीण असते कारण प्रत्येक व्यक्तीमध्ये वा बाळामध्ये याची लक्षणे वेगवेगळी दिसतात. परंतु अशी काही लक्षणे आहेत जी अस्थमासाठी सामान्य मानली जातात जसे की खोकताना घरघर आवाज येणे, खासकरून रात्रीच्या वेळी जास्त जोरात खोकला येणे. अॅलर्जी आणि साइनसाइटिस सुद्धा खोकल्याची कारणे आहेत.

रात्रीच्या खोकल्यावर उपाय

बाळाला रात्रीचा खोकला जास्तच सतावू लागल्यास तुम्ही काही घरगुती उपचार करू शकता. निलगिरीचे तेल अशावेळी तुम्हाला मदत करू शकते. जर बाळ 2 वर्षांपेक्षा लहान असेल तर त्याच्या उशीवर निलगिरीचे काही थेंब टाका. यामुळे त्याचे नाक उघडेल आणि त्यामुळे त्याला बऱ्यापैकी आराम मिळेल. तुम्ही त्याच्या कपड्यात सुद्धा काही थेंब टाकू शकता. यामुळे खोकला कमी होत जाईल आणि बाळाल आराम मिळेल. लक्षात ठेवा कि हे तेल बाळाच्या गळ्यावर लावू नये. बाळाला गरम सूप किंवा चिकन सूप द्या. यामुळे बाळाला लवकर खोकल्यापासून आराम मिळेल. यामुळे गळयातील खसखस सुद्धा दूर होईल.

ओवा लसूणची वाफ

अजून एक उपाय आहे जो लसणाच्या मदतीने तुम्ही लहान बाळांच्या खोकल्यासाठी वापरू शकता. लसूणमध्ये विषाणूरोधक गुणधर्म असतात, हे विषाणूंना नष्ट करतात. ओव्यामध्ये सुद्धा शरीरातील जंतू जलद गतीने मारण्याची प्रभावी क्षमता असते. लसूणाच्या दोन ते तीन पाकळ्या आणि दोन चिमुटभर ओवा एका मिनिटासाठी गरम करून घ्यावे. हे मिश्रण थंड झाल्यावर बाळाजवळ ठेवावे. याचा वास बाळाला खोकल्यापासून आराम मिळवून देण्याची भूमिका बजावेल.

जेष्ठमध आहे रामबाण उपाय

अचानक येणाऱ्या खोकल्यावर उपचार म्हणून जेष्ठमध सुद्धा एक रामबाण उपाय म्हणून सिद्ध झाला आहे. जेष्ठमध हे खोकल्यावर अतिशय गुणकारी मानले जाते. खासकरून ओल्या खोकल्यावर जास्त प्रभावशाली ठरते. ओला खोकला म्हणजे असा खोकला ज्यात खोकतान कफ येतो. या खोकल्यामध्ये जेष्ठमध हे मधासोबत चाटावे. तुम्ही एका छोट्या चमच्यामध्ये अर्धा चमचा जेष्ठमध घ्या आणि त्यात एक चमचा मध मिसळा. हे मिश्रण बाळाला हळूहळू चाटू द्या. दिवसाटून किमान तीन वेळा तरी हे मिश्रण बाळाला भरवा. तुम्हाला लगेच लाभ दिसून येईल.

डॉक्टरांना कधी दाखवावे?

समजा जर कोणतेच घरगुती उपचार बाळाला आराम देत नसतील तर मात्र वेळ न दवडता तुम्ही तज्ञ डॉक्टरांचा आवर्जून सल्ला घ्यावा. बाळाला जर सतत खोकला येत असेल, खोकला जरी नसेल तरी श्वास घेण्यात त्रास होत असेल, श्वास घेताना घरघर असा आवाज येत असेल, खोकल्यावर ओठांचा व चेहऱ्याचा रंग निळा पडत असेल, छातीत अतिशय वेदना होणे, डोकेदुखी वाढणे, खोकल्यातून रक्त पडणे, अतिशय ताप असणे यांसारखी लक्षणे जर बाळात दिसत असतील तर वैद्यकीय उपचारांना प्राधान्य द्यावे.